DSL Nasil Çalisir?

 
Internete ya normal bir modem, ya bir kablolu modem, eger ofisinizdeyseniz genellikle LAN (Local Area Network) ya da dijital abone hatti (Digital Subscriber Line/DSL) araciligiyla baglanirsiniz. DSL, normal bir telefon hattiyla ayni kabloyu kullanan çok yüksek hizdaki baglantiya denir.
Asagida DSL'in avantajlari siralanmistir:
? Internet baglantinizi açik birakabilir ve normal telefon konusmalari için telefon hattini kullanmaya devam edebilirsiniz.
? Baglanti normal bir modeme oranla çok daha hizli gerçeklesir (56 Kbps'e karsilik 1.5 Mbps).
? DSL yeniden kablolama gerektirmez: Mevcut telefon hattini kullanir.
?DSL için teklif sunan sirket, genellikle modemi de pakete dahil eder.
DSL'in bazi dezavantajlari da vardir:
?DSL baglantisi DSL baglantisini sunan sirketin merkez ofisine yakin yerlerde daha iyi çalisir.
?Veri alimi internet üzerinden veri göndermeye nazaran daha hizlidir.
? Servis yaygin degildir. Bu ayki "Nasil Çalisir?" bölümümüzde, bir DSL baglantisinin standart telefon hattindan nasil daha fazla bilgiyi sikistirabildigini ve nasil online'ken normal telefon konusmasina izin verdigini açiklayacagiz.

Zayif Ses, Genis Bant
Eger telefonun nasil çalistigini bilseydiniz, standart bir telefon kurulumunun Telekom'un evinize bir çift bakir kablo yerlestirmesiyle gerçeklestigini bilirdiniz. Bu bakir kablolar sizin telefon sohbetinizden çok daha fazlasini tasima kapasitesine sahiptir. Böylece ses talep eden büyükçe bir bant genisligini ya da bir dizi frekansi tasirlar. DSL, hattin kapasitesini zorlamadan kablolar üzerinde görüsmeleri tasimak için bu "ekstra kapasite"yi sömürür. Ana plan, özel görevler için özel frekanslarin eslestirilmesi üzerinde temellenir.

DSL'i anlamak için, profesyonellerin POTS (Plain Old Telephone Service/eski normal telefon servisi) diye tanimladigi, normal telefon hatti hakkinda bir çift seyi bilmeye ihtiyaç vardir: Birçok sirketin kablolari ve cihazlarindan olusan POTS'un yollarindan birisi, açma kapama devresinin (salter), telefonun ve diger cihazlarin tasiyacagi frekanslari sinirlandirmaktir. Insan sesi, normal bir sohbet tonuyla konusuldugunda, 0'dan 3,400 Hertz'e kadar bir frekans dizisi içinde tasinabilir. Bu frekans dizisi zayiftir. Örnegin, bunu kabaca 20 hertz'den 20 bin hertz'e kadar kapsayan bir stereo hoparlör ile karsilastirabiliriz. Ve kablolarin kendilerinde dahi birkaç milyon hertz'den daha fazla frekansi tutacak potansiyel mevcuttur. Toplam bant genisliginin bu kadar küçük bir bölümünü kullanmak artik tarihe karisti; yaklasik bir yüzyildir mevcut olan, her bir eve bir çift bakir kablo kullanilan telefon sistemini hatirlayiniz. Hatlar üzerinde tasinan frekans sinirlandiginda, telefon sistemi kablolar arasindaki karisimdan korkmadan küçük bir alan içine çok sayida kabloyu paketleyebilir. Modern cihazlar, analog verilerden daha ziyade telefon hattinin kapasitesinin çogunu güvenli bir sekilde kullanan dijital veri gönderiyorlar. Iste DSL de tam da budur! Birçok ev ve küçük firmadaki kullanicilar asimetrik DSL (ADSL) hattiyla baglaniyorlar. ADSL bir hat içine, çogu internet kullanicisinin kendilerinin dosya göndermelerinden ya da upload etmelerinden daha ziyade gezindikleri ya da download yaptiklarini farz ederek mümkün olan frekansi bölüstürür. Bu tahminin arkasinda, kullanicidan Internete giden baglantidan, internetten kullaniciya giden baglanti hizi eger üç ya da dört kat daha hizliysa, kullanicinin bu durumdan çok daha fazla fayda görecegi (çogunlukla) iddiasi vardir.

Ses ve Veri
ADSL'in sizin için ne kadar yararli olacagi, kesinlikle ADSL hizmeti sunan sirketin merkez bürosundan ne kadar uzakta oldugunuza baglidir. ADSL, mesafe-duyarli bir teknolojidir:
Baglanti uzunlugu yükseldikçe, sinyal kalitesi düser ve baglanti hizi giderek azalir. ADSL servisi için limit 5,460 metredir, buna ragmen ADSL hizmeti sunan sirketler hiz ve hizmet kalitesi açisindan servis mesafesi için daha düsük limitler koymaktadirlar. Merkez ofise yakin müsteriler son derece hizli bir sekilde baglanirken ve gelecekte asiri derece hizli baglantilara sahip olma ihtimalleri çok kuvvetliyken, maalesef mesafe sinirinin en uç noktalarindaysa ADSL müsterileri söz verilenin epey altindaki hizlarla karsilasirlar.

ADSL teknolojisi, 1,820 metrelik mesafede akim yönünde (internetten müsteriye) saniyede maksimum 8 megabit (Mbps), akim yönünün tersinde ise saniyede 640 kilobit'e kadar hiz saglayabilir. Pratikte, bugün önerilen en iyi hiz akim yönünde 1.5 Mbps iken, akim yönünün tersinde ise 64 ila 640 Kbps arasinda degisiyor. DSL için mesafe sinirlayici bir ögeyken, normal bir telefon konusmasi için herhangi bir limitin neden söz konusu olmadigini merak edebilirsiniz. Sorunun cevabi, ses sinyallerini artirmak için telefon sirketlerinin kullandigi yükleyici bobin denen küçük bir yükselticidedir...

Maalesef, bu yükleyici bobinler ADSL sinyalleriyle uyumsuzlar, böylece sizin telefonunuz ve telefon sirketinin merkez ofisi arasindaki halka içindeki bir ses bobini sizi ADSL almaktan alikoyacaktir. Sizi ADSL almaktan alikoyan diger etkenler ise asagida siralanmistir:

Diger DSL çesitleri VDSL/Very high bit-rate DSL: (Verileri iki yöne de esit oranda ulastiran baglanti) Çok hizlidir, fakat sadece kisa mesafeler için kullanilabilir. SDSL/Symmetric DSL (Simetrik DSL): Çogunlukla küçük isletmelerde kullanilan bu baglanti, ayni zamanda telefonun kullanilmasina izin vermez, fakat veri alma ve gönderme hizi aynidir. RADSL/Rate-adaptive DSL (Uyarlanabilir oranli DSL): Bu ADSL'in bir baska çesididir, fakat modem, hattin kalitesine ve uzunlu guna bagli olarak baglantinin hizini ayarlayabilir.

Bridge taps:
Bunlar servisin diger müsterilerle paylastirildigi sizle merkez ofis arasindaki uzakliklardir. Siz normal bir telefon servisinde bu bridge taps'leri fark etmezken, servis sunucunun mesafe limitleri ötesindeki devrenin toplam uzunlugunu alabilirler.
Fiber optik kablo:
ADSL sinyalleri, sizin telefon devrenizin bir bölümü eger fiber optik kablo içinden geliyorsa analogdan dijitale ve tekrar analoga dönüsüm islemi boyunca düz geçis yapamazlar.
Mesafe:
Merkez ofisinizin nerede oldugunu bilseniz bile (bilmiyorsaniz sasirmayin -telefon sirketleri genellikle nerede olduklarini ilan etmezler), haritaya bakip evinizle ofis arasinda seyahat etmek zorunda olan bir sinyalin mesafesini tayin edemezsiniz.
Sinyalin Keskinligi (Siddeti): 

ADSL için rekabet eden ve birbiriyle uyumsuz olan iki adet standart mevcut. ADSL için resmi olan ANSI standardi, DMT/discrete (ayrik çoklu ton) adi da verilen bir sistemdir. Cihaz üreticilerine göre, bugün ADSL cihazlarinin çogu DMT kullaniyor. Daha evvelki ve daha kolay uygulanan standart ise CAP/carrierless amplitude/phase (tasiyicisiz amplitüd fazi) sistemi, ADSL yüklemelerinin çogunda önceden kullaniliyordu. CAP, telefon hatti üzerindeki sinyalleri üç farkli banda bölerek çalisir. Konusma sesi, bütün normal telefon devrelerindeki gibi 0'dan 4 KHz'e (kilohertz) bant içinde tasinirlar. Akim yönünün tersi (kullanicidan servise) kanal, 25 ila 160 KHz arasindaki bant içinde tasinir. Akim yönündeki (servisten kullaniciya) kanal 240 KHZ'den baslayarak, kosullarin (uzunluk, hatlardaki gürültü, bir telefon sirketinin sebekesini kullanan kullanici sayisi) sayisina bagli olarak degisebilecek bir noktaya kadar fakat maksimum 1.5 MHz'e kadar gider.

Bu sistem, genis bir sekilde ayrilmis üç kanal ile, farkli hatlar üzerindeki sinyaller arasinda ya da bir hat üzerindeki kanallar arasindaki karisiklik ihtimalini en aza indirir. DMT de sinyalleri üç kanala ayirir, ama akim yönü ve akim yönünün tersi veriler için iki yeterli genislikte kanal kullanmaz. Bunun yerine DMT verileri her biri 4 KHz genisliginde 247 ayri kanal içersine dagitir. Bunu anlamanin bir yolu, telefon sirketinin sizin bakir kablonuzu 247 farkli 4 KHZ'lik hatlara bölüp, ardindan her birine bir modem bagladigini farz etmektir. Bir kerede bilgisayariniza baglanmis 247 modemin esdegerinde bir baglanti saglaniyor. Her bir kanal gözetlenir ve eger kalite çok bozuksa, sinyal baska bir kanala atlar.
Bu sistem, veri nakli veya alimi için en iyi kanali arastiran sinyallerin farkli kanallar arasinda sürekli olarak atlamasidir. Buna ek olarak, bazi alt düzey kanallar (yaklasik 8 KHz'de baslayan), akim yönünün tersi veya akim yönündeki bilgiler için çift yönlü kanallar gibi kullanilir.
 
  Çift yönlü kanallar üzerindeki bilgiyi gözetlemek ve siralamak ve 247 kanalin hepsinin kalitesini korumak, DMT'yi CAP'ten daha karmasiklastirirken, hatlar üzerinde kalitenin ayrismasi için daha fazla esneklik verir. CAP ve DMT bir bakima birbirlerine öyle benzerler ki, siz kendinizi sadece bir DSL kulanicisi olarak görünürsünüz. Kurulu ADSL'e sahipseniz, çok büyük bir ihtimalle ADSL modeminize sinyal saglamayan çikislari eklemek için küçük filtreleriniz de vardir.

Bu filtreler low-pass (alçak geçisli) filtrelerdir, basit filtreler belli bir frekansin üstündeki bütün sinyalleri bloke ederler. Bütün konusma sesleri 4 KHz'nin altinda olacagindan dolayi, veri sinyallerinin standart telefon konusmalariyla karismasini engelleyerek, alçak geçisli filtreler 4 KHz'in üstündeki her sey için blok insa edeceklerdir.

DSL Cihazi
ADSL, biri müsteride digeri de internet servis saglayicisi, telefon sirketi ya da diger DSL servisi saglayicisinda olmak üzere iki parça cihaz kullanilir. Müsterinin mekaninda, baska servisler de sunabilen bir DSL alici vericisi vardir. DSL servis saglayicisinda ise müsteri baglantilarini almaya yarayan bir DSL Acces Multiplexer (DSLAM) vardir.

DSL Alici-vericisi
Çogu müsteri DSL alici-vericisini bir "DSL modem" olarak adlandiriyor. Telefon sirketindeki ya da internet servis saglayicisindaki mühendisler ise ona ATU-R diyorlar. Kimin ne dedigine bakmaksizin, önemli olan kullanicinin bilgisayarindan ya da network'ünden verinin DSL hattina nereden baglandigidir. Alici-verici müsterinin cihazina birkaç yolla baglanabilir; çogu kullanici yerlesmesi USB ya da 10 base-T etnernet baglantisi kullanir. Internet servis saglayici ya da telefon sirketi tarafindan satilan çogu ADSL alici-vericisi basit alici-verilerken, firmalarda ayni platform içinde kullanilan cihazlar network router (yönlendirici), network dagiticisi ya da diger network kurucu cihazlardir.

DSLAM
DSLAM, erisim saglamada gerçektenden de DSL'in olabilmesine imkan saglayan araçtir. Bir DSLAM birçok müsteriden baglanti alir ve onlari yüksek kapasitede Internete baglanmak için bir yerde bir araya getirir. DSLAM'ler genellikle esnektirler ve çesitli tipteki DSL'leri tek bir merkezi ofiste ve protokollerin farkli varyasyonlarini ve modülasyonlarini -örnegin CAP ve DMT- ayni tip DSL'in içinde destekler. Ayrica, DSLAM müsteriler için dinamik IP adresi tayin etme ya da gönderme içeren ek fonksiyonlar da saglayabilir. DSLAM, kablo modem ya da ADSL araciligiyla saglanan kullanici servisi arasinda temel farki saglar. Çünkü kablo modem kullanicilari genellikle yeni eklenen kullanicilarin performansin düsmesine yol açacagi sekilde komsular arasinda çalisan bir network halkasini paylasirlar. ADSL her bir kullanicinin DSLAM'e geri döndügü bir atanmis baglanti saglar, ki bu, tek ve yüksek hizdaki internet baglantisini kullanicilarin bütün toplami doldurmadikça kullanicilarin yeni eklenen kullanicilarla birlikte bir performans düsüklügü yasamayacagi anlamina gelir. Bu noktada, servis saglayici tarafindan gerçeklestirilen bir yükseltme, bütün kullanicilar için DSLAM baglantilarinda ek bir performans saglar.

DSL'in Gelecegi
Halihazirda ADSL maksimum saniyede 1.5 megabit ile sinirli. Günümüz teknolojisi teorik olarak saniyede maksimum 7 megabit saglayabilir ve arastirmalar gelecekte G.Lite ya da VDSL gibi protokollerle gelecekte çok daha büyük performans sözü veriyorlar.    
 
Curt Franklin
Copyright 2000 HowStuffWorks.com

Copyright © 2009 shallwar.com. Designed by BuKaLeMuN

Site Haritası